Lendas

   
O castelo
      A lenda por excelencia de Doncos da nome incluso o seu monumento mais emblemático: O Castelo, tamén chamado Torre de S. Agustín ou Torre da Grupa.

      Contan que, en plena invasión musulmana, uns moros atacaron a unha parella de peregrinos que dirixíase a Santiago. Uno deles raptou á xoven peregrina e, ó verse perseguido por un dos cabaleiros que, dende o Castelo tiñan a misión de protexer o camiño, decidiu cortarlle o pescozo á muller para que ninguén puidera desfrutar da súa beleza. Nese momento a grupa do seu cabalo branco tiñiuse do vermello da sangre da fermosa cristiana e deu para sempre nome á fortaleza.

      O mesmo castelo propiciou outras lendas coma a imposible que asegura a existencia dunha comunicación subterránea que, dende o foso, vai dar a lonxeva estrada vella, a unha coñecida oquedad no medio do Souto, pero que o tempo foise encargando de atascar ata facer imposible seu paso(¿?).

     

   ¿Cova?

    
¡Habelas, hailas!
      ¡Coma non!. En toda Galicia son abundantes as referencias ás "meigas", que sempre representan o mal, ás "fadas", que poden representar tanto o ben coma o mal, e demais criaturas do lado escuro das nosas conciencias. De aí que, en determinadas fechas colgárase unha rama de saúco (Dianteiro) na porta de casa para ahuxentalas. Dado que súas andanzas son suficientemente coñecidas, vou centrarme noutros personaxillos que, aínda que teñen súa mala leite, no son máis simpáticos e domésticos, porque só desfrutan facéndonos pequenas xugarretas máis ou menos tolerables: Son os "trasgos".

     Cámbianos as cousas de sitio, fannos tropezar cos escalons, etc., pero hai un en particular que resulta realmente curioso: trátase do "Palpabarrigas". Aparece en celebracións moi sinaladas, especialmente as de ceas pantagruélicas, coma pode ser a Noiteboa. Desfruta saltando e bailando sobre o bandullo de aqueles que, ceando máis do debido, resúltalles imposible descansar placidamente.

     Pero pódese conseguir que nos deixe en paz: Só temos que poñer ó lado da cama un puñado de granos de cebada; eso si, en cantidade superior a cen. Ocorre que lle encanta contar graos, pero só sabe contar ata cen, e cando rebasa esa cantidade, pensa que se equivocou e volve a empezar dende o principio, deixándonos durmir en paz o resto da noite. Incluso, coma ten moi mal carácter, pode chegar un momento no que enfádase de tal xeito que se marcha e non volve á casa nunca máis.

     

Trasgo

 
A Santa Compaña
      ¡Tamén! Unha variante "sui generis". Contábanos un veciño que se cruzara, nunha noite escura, con tres figuras anormalmente altas e vestidas con ropas talares. ¡Boas noites! díxolles. ¡Boas noites! contestaron. Acelerou o paso e non se atreveu a volver a cabeza... Contra o fatal augurio que isto significa, este veciño sigue entre nós despois de moitos anos, e cunhas excelentes ganas de vivir.
     

        Subir